Gisteren is onze tent na een stormachtige nacht gehavend wakker geworden. Een grote scheur van boven tot beneden. Een klotebericht. Maar de manier waarop het tot me kwam is een schoolvoorbeeld van toekomstjournalistiek.

Het begon met de berichten op Twitter. De storm die zondagnacht over Vlieland trok, zou een ware ravage hebben aangericht. Vanaf dat moment zit je als tenteigenaar in spanning: “En de mijne?” Voor de wereld misschien niet, maar voor mij was dit het nieuws van de dag. Of liever gezegd het nieuws waarop ik zat te wachten, maar dat geen conventioneel nieuwsmedium mij kon bieden. Het antwoord op één vraag: “Staat mijn tent nog?”

Een telefoontje van de camping bracht aan het eind van de dag slechts gedeeltelijk helderheid: “Uw tent heeft een scheur.” Meer konden ze niet melden. Een scheur. Wat voor scheur? Hoe groot? Is alles nat? Staat de tent nu wel of niet overeind? Moet ik nu ernaar toe om de boel op te ruimen? Kan ik nog iets repareren voor het festival van komend weekend? Een behoefte aan informatie. Die binnen anderhalf uur werd vervuld dankzij mijn online sociale netwerk.

Na het bericht van de camping ging er snel een twitterbericht uit: “wie is er al op Vlieland?” @peterboorsma wist te vertellen dat @ardboer en @frrr er al waren. Beide zitten ook in mijn cirkel van bekenden, dus ik kon hen vragen of ze alsjeblieft even een blik wilden werpen op mijn tent. Voor het donker was, wist ik alles wat ik wilde weten: een nette rechte scheur, binnen wonderbaarlijk genoeg nog kurkdroog. De gestuurde foto’s leverden het bewijs bij de drie zinnen die @frrr stuurde. Met een rol ducttape zou het mogelijk moeten zijn om de tent nog voor het weekend nog gebruiksklaar te maken.

Gisteren kon ik mezelf bedienen via mijn netwerk. Maar iemand anders had dat ook kunnen doen en mij zo een nieuwsdienst geleverd waar ik echt wel wat voor over heb. In dit geval was er ook een andere bindende factor: alle campingbezoekers hadden dezelfde informatiebehoefte en in die behoefte lag een kans voor een nieuwsmedium. Het was niet onmogelijk om elke tent met schade op de foto te zetten en dat online aan te bieden.

Het is ook goed denkbaar dat de nu al krachtige filter van je eigen netwerk nog geavanceerder wordt, waardoor je door de mensen die allemaal een deel van jou en je wensen en behoeften kennen, mensen waarmee je interesses deelt, gevoed wordt met precies die informatie die je wil ontvangen. Een andere mogelijkheid is dat een combinatie van technologie (het semantisch web) en een soort registratiesysteem van alles wat je leest, kijkt, beluistert zou je kunnen bedienen zoals Last.fm dat nu al doet met muziek.

Hoe dan ook, degene die het voor elkaar krijgt om mij de volgende keer al ‘s ochtends die drie zinnetjes en foto’s te presenteren die @frrr me nu toestuurde, is mijn journalistiek medium van de toekomst. En degene die de volgende keer mijn tent met een rol ducttape wil repareren mijn persoonlijk held :-)

Eerste dag van het spannende #nero project, waaraan ik vanaf nu als docent internetjournalistiek verbonden ben namens de Fontys Hogeschool voor Journalistiek. Het komende jaar mag ik in blokken van 3 maanden samen met 3 IMD ICT stagiaires en 15 tot 20 journalistiekstudenten voor het Brabants Dagblad op onderzoek uit, kijken hoe wij de actualiteit kunnen verpakken en presenteren op nieuwe manieren.

De afgelopen maanden heb ik van het gedurfde en vooruitstrevende experiment in mijn hoofd al een succes gemaakt. Ik zag het voor me hoe we betrekkelijk nieuwe presentatievormen als mashups of kaartinfolagen journalistiek zo zouden inzetten en dat we samen met de krant en haar lezers  een stuk verder zouden komen op de weg naar een nieuwe journalistieke realiteit. Maar ja, dan is daar die eerste dag. Met studenten die verplicht aan een heel interessant onderwijsavontuur moeten meedoen. Zeker gezien de discussie daarover tussen studenten en #fhj docenten op o.a. Twitter, had ik me voorbereid op wat weerstand.

Het viel me mee. Ik kan het niet anders zeggen. Of eigenlijk wel: het was goed.  Onze club – samen met Maarten van den Hurk van de krant begeleiden we de groep – is gisteren open in het avontuur gestapt. Zonder overdreven gretigheid, het zijn tenslotte wel journalisten. Ook al moeten ze het de komende maanden zelf doen, toch willen ze ook even zien wat dat #nero eigenlijk is. Een gezonde, begrijpelijke reactie. Maar na een dag met introductiepraatjes, uitpakken en aansluiten van nieuwe laptops en taart meende ik toch al wat enthousiasme te bespeuren. Niet alleen ving ik de eerste ideeën op om onze redactieruimte een ziel te geven, ook kwamen de eerste ideeën voorbij. Volgens mij brandt het #nero vuur in Den Bosch, wat jullie #nero ?

Algemene introductie #nero

Vandaag hebben we toestemming om 11 concerten te filmen. Maar Elsbeth en ik schatten in dat we dat niet gaan halen. Gisteren al dunden de filmcrews een beetje uit. En vorig jaar veroorzaakte de derde dag een waar slachtveld onder de filmers. Daarom passen we onze planning dan ook aan: 7 concerten moeten we doen, de andere 4 gaan we proberen.

Ondanks het vroege tijdstip gaat Blaudzun heel goed. Elsbeth probeert zoveel mogelijk filmers te verleiden nog wat extra concerten te doen als ze “toch in de buurt” zijn. Iedereen die ook maar een beetje twijfelt, wordt met verse koffie na afloop over de streep getrokken. Ook stalkt ze iedereen met een geleende iPhone 3GS.

Gek genoeg is zondag een rustige dag. Backstage loopt het proces inmiddels op rolletjes en ook bij de stand gaat het innemen van filmpjes via ons Wifi-netwerk soepel. Daardoor kan ik zelf ook meefilmen bij een aantal FIY-gigs. Eindelijk.

Bij de laatste FIY gig van deze Lowlands – The Drums – is journalist Tonie van Ringelestijn op bezoek. Ook hij wordt door Elsbeth bijna gedwongen om mee te filmen. “Kun je het zelf ervaren!” Tonie heeft er weinig tegenin te brengen en leent zelfs een van zijn twee iPhones uit aan een standmedewerker. Zo lukt het ons om bij de allerlaatste FIY gig meer dan 12 mensen klaar te hebben staan om te filmen.

Na afloop leid ik Tonie nog even rond. Als hij genoeg quotes heeft gescoord, is het plots heel rustig. Elsbeth heeft de stand al redelijk opruimklaar en komt ook backstage even kijken samen met een filmer. Nog voor negen uur is het concert van The Drums zo goed als klaar. Voor het eerst moeten we niet wachten op de beelden, maar op de goede geluidsopname, die nog niet is verwerkt. Zal ik het doen? Een nummertje Queens Of The Stone Age? JA! Zonder camera…

Wat een weekend :-)

(Dit bericht verscheen eerder op www.filmityourself.nl)

Vandaag doen we het anders. Updaten van de app om het uploadprobleem op te lossen heeft geen zin, zo’n update zou pas dagen na Lowlands beschikbaar zijn in de app-store. Wat wel helpt is het filmen van losse nummers. Daarmee blijven de filmpjes zo goed als zeker onder de 5 minuten in lengte en is er geen probleem meer.

Tijdens een extra crewcall vertel ik alle filmers hoe tof de beelden eruit zien en hoe we de uploadbug gaan omzeilen. Ook komen de taartjes, die we op vrijdag in alle drukte gewoon vergeten waren, op tafel. Gisteren stonden er 5 concerten op de agenda, vandaag 6.

Na de crewcall bellen en smsen we de twee FIY-crewleden die zich nog niet hebben gemeld. Zonder succes. We take our loss en schrijven de twee af van onze crewlijst en op de zwarte lijst van “mensen die nooit meer een prijs bij 3VOOR12 zullen winnen”. Gelukkig hebben we wat extra mensen, die vrijdag nog sfeerfilmpjes mochten maken. Elsbeth vraagt of ze zich bij de concertfilmers willen voegen.

Het filmen van losse nummers werkt gelukkig goed. Uploaden gaat nu wel goed. Nog voor het avondeten kunnen we de behalve de concerten van vrijdag ook al de eerste concerten van de zaterdag weer aanbieden als ‘grid’. Zo hadden we het een beetje bedacht :-)

Wat we niet hadden gepland, is het filmen van Plastikman. Plastikman geeft namelijk nooit toestemming voor opnames. Maar schijnbaar heeft hij via zijn manager gehoord van het FIY-concept en vindt hij het zo tof dat we tien minuten mogen filmen. Officieel krijgen we via clearance man Hein Fokker te horen dat we geen toestemming hebben, maar we besluiten toch om alle filmers te vragen of ze vanavond nog een concert willen doen in ruil voor een biertje.

Elsbeth belt en smst zich suf om dat voor elkaar te krijgen, terwijl ik bij onze editors nog even poolshoogte neem. Ook daar is dag twee een revanche dag. Na aanvankelijke problemen bij het sync leggen van onze geluidsopname onder alle beelden hebben Gert-Willem en Sidney nu een workflow gevonden die werkt. Gerbrand heeft bovendien de automatische sequence ook nog aangepast zodat we meer gridversies hebben: voor 3,6,8,9,12 en 16 beelden kan het systeem de beelden automatisch goed leggen. What a treat.

Om negen uur staat er nog steeds een rood kruis bij Plastikman op het opnameschema. Op aanraden van Awakenings-collega’s probeer ik Richie Hawtin alias Plastikman te spreken om hem te vertellen over FIY. Maar backstage bij Bravo krijg ik Hawtin niet te zien of te spreken. Aanvankelijk wil de tourmanager me ook beleefd afvoeren. Toch vertel ik over FIY en op dat moment loopt de manager van Hawtin net voorbij: “Ben jij van dat FIY? Ik heb er al van gehoord, ja. Klinkt gaaf, maar leg het me nog één keer uit.” Ik steek mijn verhaal nog een keer af, nu met zoveel mogelijk technische details, en zie haar glunderen. Dan komt het moment van de waarheid: “Maar jij wilde een uur opnemen?” Een uur?? Hahaha. “Nee hoor. Ik wil twee fragmentjes van 5 minuten doen met zoveel mogelijk filmers…” Zij weer: “Oh… doe maar!”

Zo gaat dat dus. Ja, ze wil het eerst zien voor het online mag, maar de eerste horde is genomen. Snel fiets ik terug naar de media compound en breng het nieuws. Gerard Walhof is zo mogelijk nog blijer dan ik. Daarna door naar de stand, waar de opkomst van filmers ondanks een zware dag enorm is. Twintig filmers willen nog wel even een extra concertje doen. We syncen bij de FIY-stand en gaan dan gezamenlijk naar de Bravo.

Half elf..

We staan voor de Bravo. Allemaal tegelijk zetten we onze camera aan en beginnen dan aan een wandeling van ongeveer 5 minuten. Voor de tweede ronde van 5 minuten lopen we in een optocht van oplichtende mobieltjes naar de positie linksvoor. Vanaf daar beginnen we tegelijk met filmen. Het is donker in de tent, je ziet weinig, maar toch ziet het er tof uit. Veel zwart met gekke lichtflitsen, af en toe een silouet van bezoekers, soms gezichten die lachen, zoenen, voeten die dansen. Ik kan me de collage van beelden al voorstellen: een sfeerimpressie van het Plastikman concert zoals niemand die zou kunnen maken. Hopen dat Hawtin dat ook vindt.

Wat een dag.

(Dit bericht verscheen eerder op www.filmityourself.nl)

Wat een dag.

Het begon eigenlijk al in Elburg. Elsbeth had voor ons filmteam taartjes met FIY logo besteld. “Bij de Hema in Elburg, die is het dichtstbij.” Productie heet dat. Jaloersmakend goed geregeld vond ik het. Nog beter, je kunt in Elburg je auto gewoon voor de deur van de Hema parkeren. We waren er om 5 over 9. Niet de eerste klant, maar wel meteen aan de beurt bij de gebaksafdeling. Nog voor de bakker… “Eh, normaal is hij er altijd ruim voor 9 uur, maar nu heb ik hem nog niet gezien. Ik zal eens bellen.”

Twee minuten later: “De bakker heeft een ongeluk gehad. We proberen nu gebak uit een andere vestiging te halen.” Leuk, maar niet zo goed voor onze op aanvraag gedecoreerde taartjes. “Oh… ik bel nog een keer.” Nog voor ze kan bellen, loopt de bakker naar binnen via de achterdeur. Vier karren met gebak zijn gekanteld, maar degene met onze gebakjes bleek het overleefd te hebben. Pfff…

Taartjes gescoord, snel Elburg uit. Niet dus. Het pittoreske vestingstadje blijkt zeer moeilijk te verlaten. Overijverige ambtenaren hebben besloten alle wegen die volgens Googlemaps naar Lowlands leiden, met een paaltje af te sluiten. De wanhoop nabij weten we te ontsnappen via een fietsroute, waar onze auto net smal genoeg blijkt om het paaltje niet te schampen.

Daarna leek het lange tijd goed te gaan. Tentje opzetten, fiets pakken, snel naar het veld om de stand in te richten. Ok, het tv-scherm kon niet via VGA aangesloten worden op onze laptop en we hadden nog geen internet. En de punten voor de zorgvuldig in de auto voorbereide crewcall speech stonden op papier in een schriftje dat bij aankomst op het terrein zoek bleek…Maar het was dan ook pas half twaalf…

half een…

Mojo producer: “De internetman zit in de file op de dijk, maar komt eraan.”

half drie…

Internetman: “Zo, nu moet hij het doen.”

half vier…

Ik: “Niet dus!”

half vijf …

Internetman: “Met deze router kan het niet hoor. Dan gaat alles plat.” Besteld, besproken, betaald en toch geen verbinding! De belangrijkste bottleneck gewoon dicht! Kan het erger? Ja, maar daarover zometeen meer. Eerst dit akkefietje. Kennelijk een groot probleem, dat uiteindelijk getackled werd op een bijna belachelijk eenvoudige manier. Want terwijl er uit Hilversum alsnog een professionele netwerk router werd ingevlogen, kreeg collega Gerbrand een ingeving: “Heb je daar een mac liggen in die stand? Die kun je als access point inrichten. Zullen we dat eens proberen?”

Het werkte. Goed genoeg om ons te wijzen op de volgende enorme beer op onze weg naar een werkend FIY-project. Als de eerste filmers bij de stand hun materiaal willen uploaden, lopen ze tegen een bug aan waardoor de app crasht bij het uploaden van grote filmpjes. Filmpjes van ongeveer 10 minuten. Precies de lengte die ik tijdens de crewcall eerder had gevraagd: “Film gewoon 10 minuten, dan heb je altijd twee nummers.” Klopt, maar ja, als je ze dan niet kunt uploaden…

Het blijkt een lobbes, deze beer. Blijven duwen en hij rolt uiteindelijk van de weg. Daar komen we rond acht uur achter. Als je de app na crashen opnieuw opstart, kom je steeds een stukje verder. Heeft ie de helft geupload, dan gaat de rest als een speer. Arme standbemanning… Maar wel de oplossing. Zo krijgen we vrijdagavond alsnog genoeg materiaal binnen om 1 van de dan 4 gefilmde concerten weer in een grid te verpakken.

Wat een dag.

(dit bericht verscheen eerder op www.filmityourself.nl)

Anderhalf jaar lang droomde ik van een manier om de vele concertvideo’s die je na elk concert op Youtube vindt automatisch te combineren met de goede geluidsopnames die we bij VPRO’s 3VOOR12 vaak maken van datzelfde concert. Met de lancering van de FIY app is die droom uitgekomen. Het voelt als een doorbraak. En toch is het nog maar het begin. Wat te denken van sportwedstrijden.

Tuurlijk, bij een Champions League wedstrijd draaien genoeg supercamera’s om jouw van de vierde ring geschoten filmpje van dat doelpunt een beetje overbodig te maken. Al zie ik zelfs daar mogelijkheden: jouw ervaring van dat moment is beter door jouw camera vastgelegd. En ben eens eerlijk: ooit een redelijk middelmatige foto gemaakt van het vrijheidsbeeld, de eifeltoren, molens in de Zaanstreek, wetende dat je met gemak een veel betere foto van die plek zou kunnen vinden en afdrukken? Waarom? Hou het antwoord maar voor je en besef dat om precies die reden je ook zult filmen als het maar eenvoudig genoeg is.

Waar jouw videobeelden geen concurrentie ondervinden van professionele camerateams, wordt de toegevoegde waarde nog evidenter. Stel je dochter turnt en je zoontje zit op voetbal. En dat regionaal toernooi waar ze aan meedoen is voor hen – en dus voor jou – op dat moment het belangrijkste op de hele wereld. Met FIY en de andere ouders zou je er een mooie registratie van kunnen maken door een ouderteam op te stellen dat elke minuut met minimaal 2 telefoons vastlegt.

Nog even ‘n FIY concert in de praktijk op een rij:

• Inspanning: iedere ouder filmt 10 minuten van de wedstrijd
• Resultaat: je hebt je eigen sportevenement vastgelegd, omdat je dat wilde
• Doelgroep: Ouders en kinderen die erbij waren, familie en vrienden
• Promotie: via betrokken filmers die potentiële kijkers zelf inlichten via sociale netwerken
• Kijkdichtheid / doelgroepbereik: voorzichtige schatting: meer dan 70 procent…

(Dit verhaal verscheen ook op www.filmityourself.nl)

(Dit verhaal verscheen ook op www.filmityourself.nl)

Vanochtend in de NRC.next:

“Dat de buitenwereld er nu met verbazing achterkomt dat Griekenland de afgelopen tien jaar onder meer zijn loterij-inkomsten en landingsrechten op vliegvelden heeft verkocht (…) lijkt wat naïef.”

Het deed me denken aan een slideshow die ik een jaar geleden zag met covers van The Economist uit de periode 1997/2008, die verhalen aankondigden over de crisis die zich vanaf eind 2008 ontvouwde:

Covers The Economist (november 1997 / oktober 2008)

Ik vind dat schokkend. Als journalist probeer ik verhalen te produceren om mensen te informeren, zodat ze wellicht hun handelen kunnen aanpassen, maar toch op zijn minst om te voorkomen dat de wereld kan zeggen dat ze het niet wist.

Dat klinkt hoogdravend, dat weet ik. En wat als ik het wel had geweten als publiek? Wat had ik er dan aan kunnen doen? Allemaal waar, allemaal problemen waar we het over zouden moeten hebben. Maar het begint bij het begin. Ondanks het feit dat de verhalen er waren, dat de journalistieke taak van het onthullen met verve was volbracht door vooraanstaande betrouwbare partijen, ondanks dat kan ik oprecht zeggen dat het verhaal mij niet bereikt heeft. En ik lees veel kranten en check veel websites.

Als dat niet het doel is, als het slechts de bedoeling is om een medium te vullen en te dienen als vehikel van advertentie-inkomsten, is de verdediging dat de journalistiek een essentieel onderdeel van een democratie is een discutabele. Als we de journalistiek wel belangrijk vinden, wel onlosmakelijk verbonden met een goed werkende democratische samenleving, dan is de vraag onvermijdelijk: wat is de zin van een gepubliceerd verhaal, als het haar publiek niet bereikt?

Dat – met een robuuste ouderwets journalistieke infrastructuur – de kredietcrisis alsnog nieuws was, is behalve de lezer ook de journalistiek te verwijten. Hoe kan het dat al die gedegen journalistieke media dit verhaal mij niet eerder brachten, of dat ze op het moment dat het rampscenario van een kredietcrisis zich daadwerkelijk ontvouwt, al deze journalistieke bronnen niet en masse teruggrijpen op de door hen eerder gepubliceerde feiten? Niet om hun gelijk te halen, maar om onvermoeibaar proberen haar publiek te informeren. Ik weet het niet. Maar een antwoord op deze vraag is wel nodig om de journalistiek een toekomst te geven.

Ik verbaasde me er afgelopen week al over: het lijkt wel of iedereen die een iPad heeft gescoord in het eerste weekend er ook een recensie over schrijft. Vermoeiend is dat in de huidige manier van mediaconsumptie. Elke goeroe moet zijn eigen waardeoordeel uitspreken om mee te kunnen doen. Dat maakt het uiteindelijk een beetje zinloos, vindt ook Collignon…

Maar trek die lijn eens verder. Als niet de journalist een oordeel velt over een consumentenproduct, maar de consument, is dat niet een vooruitgang? Eigenlijk is dat geen vraag: het advies dat Last.fm en Amazon je geven, is nu al heel waardevol en als gidsend medium op zijn minst even waardevol als de mening van één journalist.

Ja, ik ben me bewust van het nut en ook de work around: je ‘kent’ de smaak of toon van een journalist of medium en hecht daar zelf waarde aan, waardoor de informatie nuttig wordt. Als Menno Pot iets leuk vindt, ga ik het luisteren, als Gijsbert Kamer iets stom vindt ook. Als 3VOOR12 zegt dat iets tof is, ben ik geïnteresseerd, als TMF iemand tot muzikant van het jaar uitroept, durf ik het over te slaan. Zo geldt dat ook voor niet-muzikale oordelen.

Maar het is wat anders dan een enquêteresultaat, automatisch tot stand gekomen naar aanleiding van de beoordelingen van alle gebruikers van een product. Stel je voor dat niet elke journalist, maar elke eigenaar van een iPad na een dag, een week en een maand op eenvoudige wijze zijn mening kan delen en al die meningen komen samen op een plek. Maurice de Hond en Consumentenbond in één, zonder tussenkomst van die twee! En stel je dan voor dat de jouw bekende journalist vervolgens die resultaten analyseert en er conclusies aan verbindt. Hebben we dan niet de perfecte productbeoordeling te pakken? Een nieuw recensieformat, waarbij én het publiek en de journalist hun zegje kunnen doen?