De verleden tijd van het internet is begonnen: me-medium wint van massamedia

Komt er dan toch een technologische singularity aan? Na het lezen van dit bericht over de krimp van het ‘gewone internet’ begin ik er weer een beetje meer in te geloven.

Ik stel me soms voor dat ik opa ben en dat mijn kleinkinderen met elkaar kijken naar iets dat ik in een grijs verleden heb gedaan. Voor 3VOOR12 gewerkt, een app gemaakt, dat soort dingen.

Dat kon je dan opzoeken op zo’n ouderwets metalen ding met een glazen scherm en teveel knoppen. Computer heette dat. En die was via WiFi…
Neeeeeh!!! Echt??! Hahaha!!
Echt, vonden ze toen heel tof, dat ze draadloos tekstpagina’s konden binnenhalen op een ding met duizend knoppen.

Het een dialoog die ik me af en toe bewust probeer voor te stellen. Wat ik ook doe, het zal straks per definitie ouderwets zijn. Het ziet ernaar uit dat ik de dialoog moet aanpassen en het kleinkind moet vervangen door kind. Want in Amerika krimpt de tijd die mensen op internet besteden nu al, als je Facebook niet meetelt. Het internet zoals ik dat geboren heb zien worden, het internet van de documenten, het internet waarin Google de scepter zwaait, het internet dat een oneindige groeispurt leek te maken, is over haar piek heen. Wow…

Let wel, tel je dat nullen en enen, dan groeit ook het gewone web nog steeds. Maar er is één beperkende factor die ook voor internet geldt: tijd. Mensen kunnen hun tijd maar één keer besteden. En dat doen we met zijn allen steeds meer mobiel, maar vooral ook meer in een digitale sociale omgeving en minder aan al die andere vormen van mediagebruik.

Al die producerende mediapartijen die vechten om de aandacht, worden ze buitenspel gezet door de mediamens, het “me”-medium? De lokale krant weet dat mensen willen lezen over hun buurt, over dat wat hen aangaat, over henzelf eigenlijk. Een muziekwebsite weet dat festivalfoto’s van bezoekers het beter doen dan bandfoto’s. Is het sociale web het mes dat mediaproducers als middleman eruit snijdt?  Want als mensen zichzelf willen zien en er is een ecosysteem dat dat mogelijk maakt, waarom zou je dan nog je foto naar het RTL journaal sturen als je via Facebook meteen iedereen direct bereikt die je wil bereiken met de “What weather is it in your town” app? Precies.

Revolutie-alarm: is Newsstand voor RSS wat iTunes voor mp3 betekende? Gaan journalisten op kleine schaal geld verdienen als independents?

Maandag was ie er weer: Steve Jobs. Dunner dan ooit, genietend van de staande ovatie. Stemmetje nog ijler dan de laatste keer. Appvrienden Jorn en Martijn zaten in de zaal. Hebben ze ook de handen rood geslagen voor de messias van dit decennium? Zagen ze ook dat tussen alle bombarie rondom iOS5, Lion en iCloud opnieuw een potentiële revolutie werd aangekondigd met Newsstand?

Meest zichtbaar was iCloud. Apple liep voorop met de iPod, iPhone, iPad, iStore, maar doet met iCloud vooral mee met Amazon en Google. Ander in het oog springend gegeven was een aantal features dat is toegevoegd aan iOS5. Velen zijn kopieën van succesvolle diensten die door andere partijen al als stand alone werden aangeboden. Er is nogal wat discussie over die aanpak. Maar ook dat is geen revolutie.

Toch was hij er in potentie wel, die revolutie: Newsstand is er! Na de eerdere introductie van een betaalmodel in apps voor periodieke publicaties kon je er op wachten. Ook kon je uitrekenen hoe hij er ongeveer uit zou zien en zou werken. But it ain’t true before it’s true. Nu dus. Ik ben heel benieuwd hoe Newsstand gaat lopen. Want wat is de nieuwsstand nu meer dan een aangeklede RSS feed met een betaalpoortje ertussen? Precies, niets meer dan dat. En toch kan een geslaagde introductie alles veranderen. We hebben het eerder gezien.

Voor de iPod er was, waren er al mp3 spelers. Voor de podcast er was, bestonden er al mp3′s. Vriendin Jonne legde mij ooit uit dat de echte verandering altijd ruim voor het feitelijke omslagpunt, voor de daadwerkelijke zichtbare revolutie ligt. De revolutie is feitelijk het afsluitende feest van een geslaagde transformatie. Is dat nu ook zo? De iTunes store maakte van de iPod meer dan een mp3 speler. Ik ben dan ook heel benieuwd of de Newsstand de laatste steen is aan het gebouw dat van de iPad en RSS feeds een sexy journalistieke beleving maakt. Eentje die ervoor zorgt dat we geld betalen voor verhalen zoals we geld betalen voor muziek? Per stuk, voor pakweg een euro.

En als dat zo is, wie verdient er dan aan de Newsstand? Wat nu al vaststaat is dat Apple een deel zal opeisen en dat deel zal ten koste gaan van de winsten bij de huidige verdieners in de sector. Ook kan Newsstand nieuwe deuren openen. Gaan journalisten zich net als artiesten verenigen onder de paraplu onder kleine independents? Ze zijn er nu al, de agenten voor content, maar ze zouden zomaar eens goede business kunnen opleveren als ze via een iTunes store voor verhalen – want dat is de Newsstand – gemakkelijk inkomsten kunnen verdienen. Het zal nooit zoveel zijn als de inkomsten van een goed lopende krant. Maar dat hoeft ook niet als je zo’n krant helemaal niet drukt.

Er is één verschil. de iPod was sexy. Het maakte van de cd een lelijk schijfje in een lelijk doosje. Het zorgde ervoor dat je muziek kon hebben op een coole manier zonder je kast te laten overlopen met gerecycled plastic. De iPhone was sexy. Het maakte de touchscreen telefoon tot een geile minicomputer. Zo kun je er nog wel een paar noemen. Maar de laatste tijd lijkt er een tweede tak te zijn gegroeid aan de Apple boom. Ik zag hem voor het eerst bij Garageband, dat in mijn ogen a-Apple is. Lelijkheid van een pc-niveau. iBooks volgde en nu heeft ook Newsstand die burgerlijke look die gemaakt lijkt om de echte massa te bereiken. Nu heb ik bij 3VOOR12 geleerd dat ook als ik dacht dat Leonieke gek was, ze toch gelijk kon hebben. Ik kan het mis hebben. Neem het succesvolle Google. Design? Het moet werken, dat is het belangrijkste. Als Apple ook deze markt verovert voor andere spelers het veld betreden, zou het kunnen. Hoe dan ook is de introductie van Newsstand de opening van het feest van de journalistieke transformatie. En ik heb alvast kaartjes gekocht.

Laat die bubbel maar barsten!

Het hangt in de lucht, in de wandelgangen van alle zelfverklaarde inernetdeskundigen en sociale media goeroe’s: een nieuwe ‘internet bubble’. Facebook tikte begin dit jaar de 50 miljard dollar lat aan, Linkedin werd vorige week in één dag bijna drie keer zo veel waard en kwam tot de 10 miljard. Dat kan niet lang meer goed gaan. Ik las overtuigende analyses die tot in detail uitlegden dat de situatie van nu precies dezelfde is als tien jaar geleden. De piek is bijna bereikt. PANG! Ik kan niet wachten.

Wat betekent het, het klappen van zo’n bubbel? In veel commentaren proef ik een soort hoop naar stilstand, of nog erger, het verlangen naar een stapje terug. Net als tien jaar geleden? Laten we nog even terugblikken. We hadden allemaal World Online aandelen en gingen massaal in het schip (ok, ik had drie bekenden die aandelen hadden). Cowboys met wilde plannen haalden bakken geld op en kwamen niet verder dan het uitbetalen van hun eerste salaris.

BOEM!

En toen? Stopte het internet? Zijn er daarna geen wilde plannen meer bedacht en succesvol uitgevoerd? Was World Online de laatste service provider waaraan iemand geld verdiende? Natuurlijk niet! Een bubbel is niet meer dan een noodzakelijke schoonmaak voor de volgende stap gezet kan worden. Mensen vergelijken internet vaak met een kind. Daar hoort een peutertijd en een pubertijd bij. Die uit zich in de vorm van puistjes die soms pijn doen, maar wel de rotzooi afvoeren.

Internet verdween niet in 2000. En de manier waarop wij tegenwoordig met elkaar communiceren zal nu niet weggevaagd worden als het luchtkasteel inzakt. Web 2.0 is niet het eindsation. Ja, Linkedin kan als een niet geknoopte ballon leegfladderen, het is zelfs denkbaar dat Facebook implodeert. Maar het zal de dinosaurussen die hopen dat zaken daarna weer “normaal” worden niet redden. Privacy gaat samen met de cd en de dvd de geschiedenisboeken in, delen is het nieuwe zijn, de krant verdwijnt, een tijdschrift verschijnt straks als jaarlijks fotoboek en een wekelijkse digistream op je tablet en tv wordt nog meer dan nu van ons allemaal. Dat is geen goeroepraat, het heet ontwikkeling, zichtbaar voor iedereen die niet te bang is om zijn ogen open te doen. Geen ‘bubble’ gaat dat tegenhouden. Sterker, het zal het kaf van het koren scheiden zodat we net als tien jaar geleden na een kleine pauze kunnen doorschakelen naar de volgende versnelling. Dus hou op met dat gezeur en stap in. En doe je riem om!

Zite, de eerste Last.fm voor journalistieke inhoud?

Ik roep het al drie jaar: ik wil een Last.fm voor alles wat ik lees, kijk en hoor. Niet alleen voor muziek, maar ook voor de krantenverhalen, blogposts, boeken, films, documentaires, nieuwsuitzendingen en reportages die ik op de een of andere manier tot me neem. Iemand die meekijkt en me vervolgens adviseert. Zite.com is de eerste die dat  - met haar iPad-app –  best aardig doet.

Als ik de verhalen uit SXSW mag geloven, was het een hot issue: hoe monitor je info over/van iemand zo goed mogelijk om hem/haar daarna relevante zaken op maat aan te bieden? Dat is advertentietechnisch interessant, maar natuurlijk ook inhoudelijk. Ik droom al jaren van zo’n service, maar moest de afgelopen anderhalf jaar steeds vaker toegeven dat die andere stroming toch ook wel een kans maakte.

Die andere stroming zegt dat het beste advies komt van de mensen die je kennen. Deel alles wat je doet en de mensen die je kennen zullen je op plekken waar jij dat wil voorzien van advies op maat. “Ik zag gisteren een film die ging over…, echt iets voor jou!” Dat soort tips. Of gewoon als onderdeel van een adviesfunctie op een site. Dat je bij Amazon inlogt en voor je een boek koopt het eerst even langs je Facebook vriendenfilter gooit. Die hoest dan 3 recensies op van vrienden die je persoonlijk kent, waardoor je de woorden op waarde weet te schatten. De afgelopen tijd is dat persoonlijke filter van vrienden me al meerdere keren van dienst geweest.

Maar het blijft een omslachtige manier. Geen vergelijk met Last.fm. Die luister mee en geeft me vervolgens tips. Goede tips. Omdat Last.fm het doorheeft wanneer ik het hele weekend Emiliana Torrini draai, zelfs als ik op Facebook loop te pochen met Dillinger Escape Plan. En precies wat Last.fm doet met muziek, belooft Zite met nieuws en achtergronden. Ik stuitte erop via De Pers, die de app behoorlijk afzeek. Maar na een weekje testen ben ik nog steeds enthousiast.

Hij schijnt slimmer te worden in de loop van de tijd. Omdat je sommige berichten wel aanklikt en andere niet, sommige berichten wel een thumbs up geeft en andere niet. Als die belofte wordt waargemaakt, dan is Zite de eerste Last.fm voor journalistieke inhoud. En wat mij betreft een nieuwe deur die zicht geeft op een boeiende toekomst voor journalistieke inhoud. Gecombineerd met het advies van mijn eigen vrienden misschien wel de toekomst…

De #fiy app is slechts het begin (1): concerten

(Dit verhaal verscheen ook op www.filmityourself.nl)