Google PlusFacebookTwitter

Vertrouwen als enige waarde in ‘post evidence’ realiteit

By on feb 8, 2017 in activism, Gedacht | 0 comments

Share On GoogleShare On FacebookShare On Twitter

Het einde van het bewijs is nabij. Dat klinkt apocalyptisch, vind je ook niet? Is het natuurlijk ook. Maar wie de Amerikaanse verkiezingen en de daaropvolgende discussie over fake news en filter bubbles een beetje heeft gevolgd, zal waarschijnlijk concluderen dat het nu al zover is. Tijd om vooruit te kijken. Wat betekent dat voor de journalistiek?

Als er één momentum was waar Donald Trump even leek te wankelen, was het die hele ‘grab ‘m by the pussy’ opname. Maar het was niet genoeg voor zijn stemmers om van gedachten te veranderen. Voor wie denkt dat er nog veel meer opnames zijn die uiteindelijk wel een Trump zullen onthullen die zijn aanhang zal verkleinen heb ik slecht nieuws. Die opnames zijn er waarschijnlijk wel. Maar over één jaar zal Trump zeggen: “Didn’t happen, it’s a VoCo fake!”

We hadden al de Face2Face face swapping demo, waarbij je het gezicht in een video kan overnemen en laten zeggen wat je maar wil (sneller en beter dan LuckyTV het kan monteren). Het palet om niet gebeurde dingen waar te laten lijken is binnenkort compleet als Adobe VoCo lanceert. Met VoCo kan ik Mark Rutte dit hele verhaal laten voorlezen, enkel door deze tekst erin te plakken. Het enige wat ik nodig heb, is een echte opname van Rutte van pakweg een half uur:

De waarheid doet er wel toe!

Je kunt natuurlijk stellen dat het eigenlijk niets meer uitmaakt. Want als je als leider van een grote Westerse democratie schaamteloos kan liegen, zelfs als het bewijs overduidelijk is, wat is dat bewijs dan nog waard? Een terecht punt. Tot nu toe was een opname een krachtig middel om mensen te overtuigen. Die tijd is voorbij: een ontkenning is straks veel geloofwaardiger als ieder kind het getoonde ‘bewijs’ zelf kan reproduceren.

Maar de waarheid is daardoor niet minder belangrijk! Het lijkt er nu misschien op dat iemand als Trump kan zeggen wat hij wil en toch zijn gang kan gaan, maar de andere kant van het verhaal is dat hij er inmiddels veel moeite voor moet doen om dingen voor elkaar te krijgen. Omdat het verzet – tegen specifiek beleid in het bijzonder, maar ook tegen de leugen in het algemeen – groeit. Hoe ironisch, ik heb geen bewijs voor dat statement, het is iets wat ik denk, geloof. En ik geloof niet dat de wedstrijd al gewonnen is, dat wij journalisten nog steeds ‘in the game’ zijn. Maar met het verliezen van audiovisueel bewijs als argument staan we wel op achterstand in het ‘post evidence’ tijdperk.

Vertrouwen als enige waarde
En nu? Wat rest ons? Het antwoord is even eenvoudig als verontrustend: vertrouwen. Vertrouwen is volgens mij de enig overgebleven waarde en tevens het krachtigste wapen. Het vergt een lange periode om het op te bouwen, maar kan ook duurzaam zijn. Kijk naar mensen die je zelf vertrouwt: ook als ze fouten maken, als ze het achteraf mis bleken te hebben, verdwijnt het niet direct. Ik vertrouw mensen die ooit tegen me gelogen hebben. Als er een echte vertrouwensband is, is die vaak heel sterk. Het lijkt heel persoonlijk, maar tegelijkertijd laat de beurswaarde van Facebook of Google zien dat het ook schaalbaar is. Ondanks discussies over filter bubbles of manipulaties van zoekresultaten vertrouwt het gros van ons blindelings op hetgeen Google ons presenteert of Facebook ons in onze tijdlijn voorschotelt.

Daarom is volgens mij de belangrijkste vraag voor de journalistiek hoe we als beroepsgroep het vertrouwen kunnen herstellen? Hoe zorgen we ervoor dat als een journalist iemand gesproken heeft en daar verslag van doet, mensen het geloven? Hoe zorgen we ervoor dat dat vertrouwen schaalbaar wordt, zodat het bereik van de journalistiek groeit? Hoe zorgen we ervoor dat het vertrouwen sterk genoeg is om de onvermijdelijke oprechte fout te accepteren als een misser en niet als een ondermijning? Dat zijn de vragen waar we een antwoord op moeten vinden. Bij voorkeur voor VoCo live gaat.

 

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.